Jekh taro majimportantno datumia an i europa si 9 maj so notirinel pe sar Europakoro dive, soske si odova iramo momenti so definirinel i froma tari Europa. Pandž berša pali kapitualcia tari germania an o 9 maj 1950 berš, o Robert Šuman teganutno ministeri avrutne bukjengje tari Francia sikavgja prio propozalo te formirinel pe Europakiri jekhin bašo angar thaj čeliko . Akava propozalo pendžardo sar Šumanovo deklaracia si sar starti formiriba avdisutne Europakere Uniake.
An o akava data sar Europakoro dive utsavalkerel jekhutne o tromalipa e purane kontinentenge notirinel pe taro 1985 berš.Maškar o aver o 9 maj trubul te ovel sar vizitari kaj o fašizmo an i Europa thaj an i lumia so nikana nane ikavdo thaj čačutne mardo, thaj mujal oleste trubul te mara amen thaj avdive , sakodive, soske o antifašizmo , jekhipa thaj respekto maškar o manuša bizi percepcia taro nacionaliteto , religia, rasa, poli thaj seksualno orientacia an o civiliziricime thahj moldipa so trubul te ikerel pe.
Ko jekh o 9 maj 1945 berš i Germania čhivel signatura an i piri kapitulacia an o Dujto Lumiakoro mariba kote piro dživdipa našavgje milioni manuša . O mariba oficialno agorkerela nekobor masekoa palo odova kapitulacia tari japonia , nauma an i Europa avdisutno dive notirinel pe o Dive sar viktoria upral o Fašizmo.
Ko 9 maj 1945 berš p sovetsko maršalo Georgij Žukov anglal o sojuznikia kerel ratifikacia e kontraktoske e germansko kapitulaciake kote jekh dive angleder an o anav taro Trinto rajho čhivel signatura o general feldmaršali Vilhelm Kajtel.
Odova dive , kana čhinavgja o majbaro ratvariva an i historia e manušeskere jeripaske, a o thavdipa rat satartujngja e suportoske thaj promotoria an i fašsitikani ideologia, i Europa baripaja notiringje: Nisavo drom buteder!
