An o 15 noemvri 1943 berš , o nacistikano SS šefo Hajnrih Himler dengja dekreto e Romencar te keren pe represie sar so keren pe e Jaudiencar , jali aver čhane notirime te legaren pe ko konc logoria.
Odova sine aso i nacistikani politika so trubul sine te kerel pe eliminacia e preperutnenge tari inferiorno rasa. Ko jekh trubul sine te kerel pe eliminacia e socialno individoenge sar so sine o phare kriminalcora.
Aso o nacistia o Roma preperen sine ko duj kategorie – grupe. O Roma an o logoria trubul sine te legaren kafeavo thaj kale lente notacia 2trinrigengror linearo ” – asocialno , thaj hariale – čajralo koloro bašo phare kriminalcora. But raritetno legaren sine lenta e šabdakoa Z ( germansko čhib – Zigeuner ).
Ko jekh taro teganutne naukakere rodaripa sikavgja o fakti aso o darhinalipa o Roma si uži Arievsko darhi numa o nacistia notirinen len sine sar inferiorno rasa, sebepi so hemingje pe aver rasencar . Ola notirinena kaj ko vakti e Dujto lumiakere maripaske mule maškar 220.000 thaj 1.500.000 Roma.
O membria nane majprecizno ssar so si ko Jaudie , sebepi majtikni organizacia e romane grupenge thaj nanipa precizno dokumentia thaj detalno rodaripa. Maškar o Roma akala aktia si notirime sar Porajmos, a odoja forma si trujal konotacia so si bašo Holokasuto.
