I Setela Štajnbah si romani čhaj tari Holandia so sine la enja berša kana sine transportirime an o logoro Aušvic ko 1944 berš kote ko 16.to maj odova berp milja Roma sone legarde ko Romano kampo kote sine kerdo Baro uštipa mujal o SS ko jekh taro nacistikane konc logoria. Ko odova uštipa thaj definitivno likvidaciua ko romano kampo so sine kerdo ko 2 avgusto 1944 berš so liparel pe tari romani jekhin saste lumiake. Ola lobirinena
te oficializirinel pe sar data uštipaske taro Roma so dengje dži ko Europakoro parlamento sar dive taro romano uštipa a odova propozalo ka del o romano eudodeputato o Džejms Karver.
Numa i holokaust izložba ko Thagarutno askereskoro muzeo an o Londoni so sine putardo tari rig e thagarutnake i Elzabeta an o 2000 berš kote ni liparen pe o Roma thaj o uštipa thaj diferentno sikaven e Setela Štajnbah salde sar kotor taro jaudie thaj transporto.
Dikhindo akala feleria o romane membria so sine ki vizita e izložbake erati ko 5 juli rodingje mitingo e Sar Piter Bazalgete.
Sar presidento taro Govermento kerdo holokaust i Memorial Fondacia so planirinel o holokausto taro Memorialno Fondacia so planirinela o Holokausti dži ko Parlamento sar nevo džanlipa ola akahren pe te čhiven pe ko čačutno than.
“Te šaj ma te keren pe asavke felerično informacie trubul fundavutno thanjaripa”! vakerel o Vladimir kalini so si taro Romano Konsilo. O papu taro Kalinin dživdingja ko periodi taro nacistikano okupacia thaj butikerivba an o logoria taro Sovet Union.
“Sium šokirime taro fakti so nane faktia so si sikavde ko odova Expo” komentirinel o Gabor Baroš, penzionirime muzičaro. Oleskere jeria mule ko mart akava berš an i Ungaria. O Roma saste sine deportirime thaj o terori sine kerdo upral olende upral i funda nacionalno jekh a jekh sar o Jaudie thaj mangle te mudaren len saste”
Kana dikhel pe i izložba o Boroš dengja lil dži ko kabineti taro Ofiso. Ov notirinela kote angleder jekh masek delegacia taro Roma sine dendo pučiba kobor Roma ka oven ki holokasut Komisia dži ko Dejvid Kamerun. Numa duj berša palo dendo propozalo nane kerdi kampanja thaj teloikerin tari Laburističko partia o Džeremi Korbun na angje o mangle rezultatia.
O Boroš vakerela kote o Roma šaj te oven konsultirime numa panda nane konektirime an o aniba decizie.
“Odova suine vakerdo kaj i komiusia ka kerel maripa ko avutnipa asavke diskriminaciake. “vakerel o Boroš. Numa ameb sima ikavde thaj marginaliziurime ko majbilačho šajdutno momenti” Amen na siem dikhle. Amare mulen na respektirinen”.
Te na mangen te vakeren kaj o Roma si ko jekh nivelo sar o Jaudie trubul te kheden pe delegatia taro Romano Konsilo ko mitingo taro IRU Parlamento ki Makedonia o kurko so avela . O membria taro IRU ka keren koordinacia maškar vizita ko desave čipote maškar olende thaj o 2.to avgusto ka oven ko Aušvic ko odova dive sar grupa tari Britania.
O Grattan Puxon autori thaj avgo standradizacia e Romenge thaj o genocido vakergja kote o notirime numeria bašo viktimia ko vakti taro Holokasuto si purano. Akana dikhli dokumentacia thaj majnevo kerdo rodaripa sikavel kote pobuter taro 500.000 Roma si viktimia an o Holokausti numa akava numero si duj droma majbaro taro okova so si sikavdo ko Thagareskoro askereskoro muzeo an o Londoni.
Ov vakergja kaj i sasti izložba trubul te kerel pe revidacioa te šaj ma te keren pe o feleria thaj te oven koregirime ko odova centari baši edukacia.
