An o 16 maj o Roma an i Europa notiribaja o uštipa so sine ko 1944 berš ko agjaar anavkerdo Zigeunerlager an o Aušvic – Birkenau. Taro avdisutno aspekto akava akti si notirime sar zoralipa mujal o sa forme diskriminacia sar ko nakhlo thaj ko avdisutno periodi.
žE Romane artistonge tari Ungaria o koncepti zoralipa mujal o Viktor Orban si importantno. Ko nakhle 6 berša an i Ungaria dramatično sine bilačhi situacia e Romencar notirinena o Roma thaj o kulturno bukjarne. Trujal phari egzistencia individuenge thaj e romane kulturakere centronge nane len love ko institucie so nane len love malcinsko kulturake thaj o Romano tradicia si ko riziko an o našavipa. O Romane artistia an i Ungaria nane len šajdipa te len love baši kulturakiri produkcia, sikaven pe tikno numero kulturakere manifestacie jali si len salde ki jekhutni dži akanutni Romani Galeria an i them sar so si ki Budempešta an i
Gallery8.
