O barodive si baši Sv Gjorgji – Herdelezi em si jekh taro majbare baredivesa ko Roma ko Balkani. Ov si jekh taro raritetno baredivesa so keren le em muslimansko em hristiansko Roma.
O Sv Gjorgji ov sine portetirime sar “virutuelno ricari” so marel pe zmajojaem sar zaštitiniko e askereske, dromarutnenge em artistenge em sine jekh taro majimportantno svetcia ki Khangiri. Ekstra o srpsko hristiansko Roma leste dikhen sar baro svetco. Ki hristiansko khangirakoro berš e Herdeleze perel ko 6 Maj ama o ustavalkeriba počminel jekh dive angleder. O muslimansko Roma o Herdelezi ikljol tarokhorano anava Herdelez sar Haderlez so si miksi taro Hazar em Elia. Premal I legenda o mitingo maškar popularno Haznir (arapsko: el kadr – „čajralo – zeleno“) em o proproko Ilija ko IX veko ikljol akaja nekanutno khirano barodive taro anglonilaj.
Avdive o Herdelezi si sar baro dive e Romenge ko Khoranipa.
O Herdelezi kerel pe ko diferentno forme so zavisinel em taro grupe em tari religia. Ama I forma si jekh. Odova si notiriba kaj avel I nillaj em kerel pe nekobor divesa em si berikjeti em barvalipa. Kos a o keriba isi em momolja, salčina em japrakia tari vrba “šutalo pani” so si sar simbol dživdipaske.
Ko anglutne vaktia em o muslimansko em o hristiansko Roma postinen sine kekobor divesa angleder o prazniko. Na sine lenge mukhlo te han bakhrano mas, thud em kiral.
Avdive o starti si ko 5 Maj . O kher ćistinel pe ukrasinel pe grankencar em japrakoncar .
Ko Prilep (Makedonia) o Roma rakjate ko 5 maj uklen sine ki plain Dabnica nakhaven sine I rakj odori keren sine hajbaske a sabajle anen sine pani taro palienskoro bunari pe familiake. Tele telal I plain sine udžarde muzikaja.
Ko 6 Maj ko barodive sare uraven pen eve šea. Sako romani familia kinel sine majhari jekh bakhro te šaj počminel pe utsavaleribaja. O Gurbetia Ro a taro Kumanovo (Makedonia) o rat e bakreskoro čhiven sine sar linia ko čekat e čhavenge . Neko ukrasinel sine I sofra japrakoncar em neko čhivel sine veligdansko jare em momolja. Pondesavo drom ko čhinde bakhre ko šingja ukrasinen len sine lovencar em granke .
Trujal religiozno em ritalno tradicionalno o herdelezi sine sar baro dive so del pe araka em sar socijalno konekcia. Em kontakti. O muslimansko Roma taro Aleksinac (Srbia) hulaven sine o bukhe ple komšienge bašo mule manuša.
Link: http://rombase.uni-graz.at//cgi-bin/artframe.pl?src=data/ethn/celeb/george.en.xml
