An o anjato maj 1945 berš kapitulaciaja tari nacistikani germania , agorkjergja o Dujto lumiakoro mariba an i Europa thaj o 9 maj taro tegani notirinel pe sar Dive tari viktoria. An o 73 berša tari kapitulacia e nacistikane Germaniake o thema keren akcia vash akava dive.
Ko maripa so sine paše šov berša than lele 61 them thaj paše 110 milionia askeri. O notacie kaj mule maškar 50-80 milionia manuša, kote sar civilia sine trujal 38 thaj 55 milionia.
O enjato maj notirinel pe sar dive viktoriake. Ko odova dive an o 1950 berš o ministeri avrutne bukjengje tari Francia Robert Šuman havljargja deklaracia kote akharela te kerel pe konekcia taro nevo sistemo so nane te ovel le than bašo mariba maškar europakere thema.
Oleskiri idea sine te keren pe barabutne ofisia m anjanglal bašo artikliriba angar thaj sastrn sar funda e industriakere takateske. Jekhto akto aso odoja idea sine te formirinen pe upralthemakere ofisia , amajanglal ko artikliriba angar thaj sastrnm thaj e Šumaneskiri idea sine odova maškar i Francia thaj Germania. O aver berš sine formirimi e Europakiri Komisia bašo angar thaj sastrn, so vaktea barili sar Europakiri ekonomikani jekhin thaj 40 berša palo odova an o Mastriht sine notirimi sar Europakiri Unia.
E Europakoro Konsilo an o 1955 berš an o Milano angja decizia o divekana sine havljardo o olani taro Šuman – 9 maj te ovel notirimo sar Europakoro dive. O kontrakto taro Mastriht taro 7 fevruaro 1992 berš so sine validno taro 1 novembar 1993 berš thaj notiringja 3 fundamentoa taro EU: Nacionalno, Barabutni avrutni thaj arakhibaskiri politika thaj butikeriba an o ofisia taro kriso thaj andrune bukja. An i Europakiri Unia avdive isi la 28 membria kote so isi paše jekhvaš milijarda manuša.
