An o oktomvri 2012 berš , šov naučnikia thaj jekh bukjarno an o goveremnto an i Italia, sine krisime mudaripaske, bizi anglošarti salde odoleske so na dengje anglohavljarin o baro phuvjakoro tinaniba – zerzela ko 2009 kote mule 300 manuša. Odova kergja bare polemike thaj o dendo pučiba: Šaj li neko te anglohavljarel (odokhar zoralo) phuvjakoro tinaniba – zerzela?
Sar so vakerena o ekspertia o naučnikia šaj te anglohavljaren kote ka ovel phuvjakoro tinaniba, numa nane panda forma kana ka ovel odokhar zoralo phuvjakoro tinaniba.
Majbut dži ko phuvjakoro tinaniba avel sebepi tektonsko ploče, thaj kana o ploče astarena pe odova kerel tenzia ko karpe. Kana o stegiba si but zoralo avel dži ko phagiba , lizgiba thaj phraviba than so ki phuv sa odova rezultirinela phuvjakere tinaniba.
O naučnikia majbut džanena kote si o mehaničko diskonituitetia tari karpesto materialo, kote si o aktiviteto thaj upral odoja funda kerena mape taro lokacie kote si majbare šansencar te ovel phuvjakoro tinaniba.
Numa panda našti te anglohavljarel pe ka ovel tikno jali baro tinaniba blatasrofalno rezultatea, sar okova an i Italia so peravgja i sasti diz Amatriče, Akumoli thaj i Peskara Del Tronto.
I Ketlin Tirnej taro nacionalno centro vash naturakere katastrofe ko Univerziteto an o Kolorado vakerel kote majšukare so šaj te kerel pe preventiva sa emanušenge so dživdinen ko riziko reonia ko sako momenti te oven hazri thaj te oven olen plano baši evakuacia.
Nesave thema si len sistemi bašo anglohavljariba , so lokharel i evakuacia e manušenge ko khuvde regionia. An i japonia kote e phuvjakoro tinaniba nane raritetno asavko sistemi isi taro 2007 berš. O sistemi alarmirinela ko odova momenti kana o naučnikia ka detektirinen o tinaniba e phuvjake.
O Tirnej vakerel kaj o manuša valjani šukare te oven hazri ko sako momenti, thaj taro agorutno tinaniba e phuvjake nakhlja lungo vakti.
Lendo taro: National Geographic
