Trujal so but hari džanela pe thaj sikljovel pe sine i romani nacionalno literatura, oj si but barvali. verbalno literatura akale naciake okola so sikljona sine si la sa o segmentia taro tradicionalno literatura. O storie thaj paramisia e Romenge zojrakeren odova. Interesno si o romane nacionalno gogjaver vorbe.
Šukar pendžarde si kaj o gogjaver vorbe lokheste len pe avere naciendar a odova si thaj e Romecar so ko thavdipa pire historiaje ale an o kontakti butder naciencar.
O romane nacionalno gogjaver vorbe sikljoven len sine hari numero historičaria. Dđanel pe kote i avgo romani gogjaver vorba notiringja la o Aleksandar Papsat an o piro lil ” O Roma an i Europa thaj Asia” so si editirimi an o Konstatntinopulos ko 1870 berš.
Jekh taro odola romane gogjaver vorbe vakeren pe thaj dži ko avdisutno dive:
O čhavo na bijangjovel dandencar
O lačhe grasta našti ovel len bilačhi morthik
Ko kinel okova so na trubul leske, ko agor bikinel odova so trubul leske
I ladž e barvaleskiri thaj o meriba e čoroleskoro na šunena pe dur
Trujal o romane gogjaver vorbe sama si thaj o gogjaver vorbe so si e Romenge. Majvaro numero khedingja len o Vuk Stefanović Karadžić
Sako Rom pe graste falinela
Nikana Romano gono te parvarel man
Rode e Romane džuvljatar šutlo thud
Ki Romani džuvli kali si i čham, numa pherdo si o gono
Pobuter taro akala gogjaver vorbe si vakerde asajbaske numa isi pežorativno karakterea so sine kerdi presia te kerel pe negativno percepcia e Romenge
